سه شنبه, 14 بهمن 1399

از وظایف انجمن صنفی رسیدگی به اخلاق حرفه ای در رسانه ها است

شفقنا رسانه_ رسانه‌ها به‌واسطه مسئولیتی که در بازتاب اخبار و رویدادها بر عهده دارند، بیشتر از هر صنفی واجد رعایت اخلاق حرفه‌ای هستند تا آرامش روانی و روحی جامعه را بر هم نزنند. این روزها در میدان کار رسانه‌ای، با توجه به گسترش انتشار اخبار، ضرورت رعایت اخلاق حرفه‌ای بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. رعایت این اصول می‌تواند اعتماد مخاطب به رسانه را به دنبال داشته باشد.شهریار شمس مستوفی دبیر انجمن صنفی روزنامه نگاران تهران و سردبیر سابق روزنامه همشهری  معتقد است، ما در جامعه شناسی بحثی تحت عنوان حق و تکلیف داریم، یعنی اگر فردی دارای حقی است در برابر آن تکالیفی دارد. او توضیح می دهد: ما می دانیم یکی از اصول مهم در روزنامه نگاری، آزادی بیان است. وقتی به خبرنگاری آزادی بیان را در حداکثر نمود دهید، می توانید حداکثر رعایت اخلاق حرفه ای را از او بخواهید. در اینجا ما اختلال داریم. چون ما آزادی بیان به صورت حداکثری نداریم، طبیعتاً بر روی اخلاق حرفه ای هم بحثی صورت نمی گیرد.

شمس مستوفی با انتقاد به جدی نگرفتن بحث های اخلاق حرفه ای در رسانه ها به شفقنا رسانه می گوید: درباره اخلاق حرفه ای در رسانه ها خیلی کم کار شده است.در ایران به دلیل شرایط خاص روزنامه نگاری  این مباحث به صورت جدی مطرح نشده است. وقتی ما رسانه ها را اعم از مطبوعات، خبرگزاری و پایگاه خبری و …مکلف به گرفتن مجوز می کنیم و شرایطی برای مدیران مسئول تعریف می کنیم،  بدیهی است که همه اتفاق هایی که در رسانه رخ می دهد، بر دوش مدیر مسئول است. به نوعی تمام تخلفات و جرائم به این شخص مسئول برمی گردد. بنابراین آن اخلاق حرفه ای که وظیفه تمام خبرنگاران است، کمتر مطرح و کار می شود.

او ادامه می دهد: در همه کشورهای دنیا عنوانی با نام مجوز وجود ندارد، اما تمام رسانه ها منشور اخلاق حرفه ای دارند که بر اساس آن عمل می کنند. اما در رسانه های ما به ندرت شاهد منشور اخلاق حرفه ای در رسانه ها هستیم. زمانیکه آقای انتظامی در معاونت مطبوعاتی بودند چنین شرطی برای رسانه ها مقرر شد که رسانه های دارای منشور اخلاق حرفه ای، در گرفتن یارانه، امتیاز می گیرند. بر همین اساس تعدادی از رسانه ها شروع به نوشتن منشور اخلاق حرفه ای کردند و آن را بر روی سایت خود قرار دادند. اما شاهدیم وقتی خبرنگاری می خواهد در رسانه ای کار کند، به او گفته نمی شود که این منشور اخلاق حرفه‌ای رسانه‌ی ما است و باید طبق این منشور کار کنید. هر چند بین روزنامه نگارانی چون پیشکسوتان و دیگر اهالی رسانه، بحث های جدی در حال صورت گرفتن است.

او درباره دلایل مطرح نشدن چارچوب های اخلاق حرفه ای در رسانه ها به صورت جدی توضیح می دهد: ما در جامعه شناسی بحثی تحت عنوان حق و تکلیف داریم، یعنی اگر فردی دارای حقی است در برابر آن تکالیفی دارد. ما می دانیم یکی از اصول مهم در روزنامه نگاری، آزادی بیان است. وقتی به خبرنگاری آزادی بیان را در حداکثر نمود دهید، می توانید حداکثر رعایت اخلاق حرفه ای را از او بخواهید. در اینجا ما اختلال داریم. چون ما آزادی بیان به صورت حداکثری نداریم، طبیعتاً بر روی اخلاق حرفه ای هم بحثی صورت نمی گیرد.

سردبیر سابق روزنامه همشهری درباره مولفه های حقیقی اخلاق حرفه ای در رسانه ها بیان می کند: این مولفه ها بنا بر رسانه و تحریریه ای که خبرنگار کار می کند، متفاوت است. اما یک سری اصول کلی هم وجود دارد، مثلا احترام به مالکیت معنوی، بی طرفی، راستگویی، احترام به حریم خصوصی،  احترام به هویت ملی، احترام به اقلیت ها و مسئولیت اجتماعی،  از مواردی است که تقریبا در تمام کشورهای دنیا به عنوان مولفه های مهم اخلاق حرفه ای شناخته می شوند.

او ادامه می دهد: مثلا در زمینه بی طرفی، خیلی از رسانه ها طبق خط مشی خود، مرزهای آن را جابجا می کنند. مثلا در کشور ما بسیاری از رسانه ها نماینده برخی از احزاب و جریان های سیاسی هستند و اینجا بی طرفی آنها زیر سوال می رود. اما همه این مولفه ها بر مبنای آزادی بیان است و این اصل نباید مورد کم بینی قرار بگیرد.

دبیر انجمن صنفی روزنامه نگاران تهران در پایان صحبت های خود، برای رسیدن به وضعیت مطلوب در زمینه اخلاق حرفه ای پیشنهاد می دهد: ما شاهدیم که خبرنگاران با حقوق بسیار کمی در حال فعالیت هستند، طبیعتاً روزنامه نگار با حداقل دستمزد، شاید به خبر فروشی روی بیاورد، وقتی این اتفاق رخ می دهد، قطعا اخلاق حرفه ای را زیر پا می گذارد. در عین حال همگی ما شغلی را انتخاب کرده ایم که اصل و بنای آن اخلاق حرفه ای است. روزنامه نگار نمی تواند به مالکیت معنوی بی توجه باشد و راحت کار کند یا راستگویی را زیر پا بگذارد و کار خبر انجام دهد.

او ادامه می دهد: متاسفانه برخی از رسانه های ما علاوه بر اینکه منشور اخلاقی ندارند و یا آن را برای خبرنگار تشریح نمی کنند، بلکه موقع استخدام خبرنگار، پیشنهاد گرفتن آگهی هم به او می دهند. خب همه این موارد نقض کننده اخلاق حرفه ای در رسانه هاست. اول باید این اصل را در رسانه جا بیاندازیم که همه رسانه ها منشور اخلاقی داشته باشند و اهالی تحریریه باید به آن منشور اخلاقی پایبند باشند. در عین حال رسانه یا انجمن صنفی باید فکر و برنامه ای برای خبرنگار یا رسانه ای در صورت رعایت نکردن منشور داشته باشند.

او درباره برنامه انجمن صنفی برای اخلاق حرفه ای در رسانه ها توضیح می دهد: بارها در باره اخلاق حرفه ای صحبت و بحث کردیم، اما چون مسائل صنفی خبرنگاران چون دستمزد، بیمه و موارد ابتدایی آنها با مشکلات جدی روبرواست، هنوز در زمینه اخلاق حرفه ای نتوانستیم آنطور که باید به آن بپردازیم. طبیعتاً وقتی صنف قدرتمند باشد یکی از وظایف انجمن صنفی رسیدگی به اخلاق حرفه ای در رسانه ها می شود.

آخرین خبرها

  • ۲۴ خرداد؛ زمانِ برگزاریِ مجمع‌عمومی نوبت دوم انجمن صنفی روزنامه‌نگاران تهران
    سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400

    در جلسه این‌هفته هیات مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران، چگونگی برگزاری مجمع‌عمومی نوبت دوم مورد بحث بررسی قرار گرفت و مقرر شد تا ضمن تماس با تمامی اعضا از آن‌ها درخواست شود تا با نصب نرم افزار ادوبی کانکت(https://avc.done.ir/?page_id=221) از بروز مشکلات احتمالی در ارتباط و حضور در مجمع جلوگیری شود. گفتنی است نوبت دوم مجمع عمومی در تاریخ 24 خرداد ماه بصورت مجازی انجام خواهد شد و انجمن از اعضای خود می‌خواهد همانند مجمع قبلی نهایت همکاری را داشته باشند و با شرکت در مجمع به سراسری شدن انجمن خود کمک کنند.
    در این جلسه همچنین تصمیم گرفته شد تا با رایزنی با مسئولان وزارت راه و شهرسازی درخواست شود تا تغییراتی در هزینه‌های مسکن مهر برای همکاران اعمال شود تا شرایط مناسب‌تری برای بهره‌مندی همکاران از این موقعیت فراهم شود.
    ارائه گزارش از کارگروه طرح ترافیک خبرنگاران از دیگر مباحث مطروحه در این جلسه بود که به نظر می‌رسد با روند طی شده انجمن امسال هم بتواند همانند سال های گذشته به تمامی درخواست‌های اعضا پاسخ مثبت دهد.
    توافق‌نامه استفاده از خدمات اقامتی و پذیرایی هتل‌های ایرانگردی و جهانگردی نیز به امضا رسید و‌ بزودی همکاران عضو انجمن می‌توانند از هتل‌های این شرکت با تخفیف مناسب استفاده کنند.

    ۲۴ خرداد؛ زمانِ برگزاریِ مجمع‌عمومی نوبت دوم انجمن صنفی روزنامه‌نگاران تهران
  • توضیحات تکمیلی درباره دلایل موکول شدن انتخابات انجمن به مجمع فوق‌العاده
    شنبه, 18 ارديبهشت 1400

    در اخرین جلسه هیات مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران، وضعیت مجمع برگزار شده در روزجمعه دهم اردیبهشت ماه مورد بررسی قرار گرفت. بنابه گزارش ارائه شده از سوی دبیرخانه، و بنا بر اطلاعات دریافت شده از شرکت برگزار کننده، مشارکت در این مجمع در حد قابل قبول و بیش از حد نصاب لازم بود، ولی در نهایت به دلایل زیر، جلسه به دور دوم کشیده شد:
    نخست اینکه اکثر اعضا از طریق مرورگر(browser) به جای اپلیکیشن وارد سامانه شده بودند که متاسفانه اطلاعات بعدی مشخص شد که مرورگر دارای اختلال بوده و این امر باعث می شد بسیاری از دوستان صدای مناسب نداشته باشند و اتاق را ترک کنند.همچنین کسانی که از این طریق وارد می‌شدند پس از مدتی ارتباطشان قطع می‌شد و از آمار حاضرین در نشست مجمع کسر می‌شدند.
    نکته دوم ورود گروهی از اعضا به سامانه با استفاده از عنوان مهمان بجای عضو بود که به دلیل اینکه مجمع میهمان را نمی‌پذیرفت، امکان ورود نیافتند.
    نکته بعد وارد کردن نادرست رمزهای ورود بود.(استفاده از صفحه کلید فارسی به جای لاتین)
    دلیل بعد ضعف عمومی اینترنت بود که در نتیجه گروهی از اعضا بعد از جلسه اعلام کردند که نتوانستند وارد شوند.
    در نهایت نیز ورود اعضا در ساعت‌های متغیر بود که باعث شد جلسه در یک لحظه مشخص (مطابق مقررات اعلام شده از سوی وزارت کار) به نصاب لازم نرسد و بخش اصلی برنامه فعال نگردد.
    با توجه به جمیع جهات و اینکه برگزاری مجمع به شکل مجازی برای اولین بار صورت می گرفته و برای دست‌اندرکاران ناظر وزارت کار و انجمن و نیز اکثر همکاران نااشنا بوده چنین رخدادی غیرطبیعی نیست.
    در این جلسه مصوب شد تا دبیرخانه با اطلاع‌رسانی دوباره و دقیق تر امکان برگزاری مجمع نوبت دوم را در اسرع وقت و در زمان قانونی فراهم کند. در مورد زمان آن از همکاران نظرخواهی خواهد شد.
    گزارش جامع سند ملی رسانه دیگر موضوع مطرح شده در این جلسه بود که از سوی رییس انجمن ارایه شد به گفته عباس عبدی انجمن صنفی بر اساس مصوبه ای که در تابستان گذشته داشت، خود را موظف به تهیه و انتشار گزارش ملی رسانه کرد بر این اساس اقای سعید ارکان زاده به عنوان مجری این طرح انتخاب و 4 کارگروه موازی شامل مطبوعات با مدیریت زنده یاد شیده لالمی ،خبرگزاری ها با مدیریت پدرام الوندی، فضای مجازی و رسانه‌های جایگزین با مدیریت شهرام شریف و رادیو تلویزیون با مدیریت مهدی کاشفی‌فرد تشکیل و هرکدام با انتخاب چندین همکار کار خود را اغاز کردند .درمیان راه با فقدان شیده لالمی مواجه شدیم که در نهایت اقای سعید ارکان زاده مسئولیت این بخش را نیز عهده دار شد. جمعا حدود بیش از 5 ماه 15 نفر در تهیه پژوهش وضعیت 4 حوزه مزبور همکاری کردند و گزارش های چهارگانه تهیه شده است.
    در مرحله بعد از اقایان گودرزی، نمکدوست و رضایی در خواست شد تا کمیته رسیدگی به گزارش های چهارگانه و نیز اصلاح و تکمیل ان و سپس تهیه پیش نویس سند ملی رسانه را براساس این مطالعات عهده‌دار شوند که با روی باز استقبال کردند. اکنون پیشنهادها برای اصلاح گزارش های چهارگانه دریافت و برای اجرا ارجاع شده است همچنین مرحله مقدماتی تهیه پیش نویس سند ملی از سوی این کمیته عالی اغاز شده است انتظار داریم که تا پایان بهار سند به مراحل نهایی خود برسد و ضمن نظرخواهی گسترده تری از کارشناسان رسانه به صورت رسمی منتشر شود.

    توضیحات تکمیلی درباره دلایل موکول شدن انتخابات انجمن به مجمع فوق‌العاده
  • ابراز نگرانی پیرامون کاهش رتبه آزادی بیان در ایران
    شنبه, 18 ارديبهشت 1400
    انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران، به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، بیانیه‌ای صادر کرد. متن این بیانیه به این شرح است:
    روز جهانی آزادی مطبوعات را به همۀ همکاران در مطبوعات کشور تبریک می‌گوئیم.
    می‌دانیم که این مناسبت‌ها و تبریک‌ها دردی از انبوه مشکلات مطبوعات و روزنامه‌نگاران کشور درمان نمی‌کند. مشکلات متعدد حقوقی، سیاسی و اقتصادی مطبوعات ایران را به نفس تنگی مزمن انداخته است. متأسفانه دستگاههای رسمی حکومتی نه تنها کمترین توجهی به این مشکلات و آثار و عوارض زیانبار آن ندارند، بلکه حتی اقداماتی انجام می‌دهند که به سخت‌تر شدن وضعیت مطبوعات کشور منجر می‌شود.
    با این همه آزادی مطبوعات را به عنوان یک حق ملی پاس می‌داریم و تمام تلاش و همّت خود را برای پیشبرد این حق اساسی به کار می‌بندیم.
    واقعیت حاکم بر ما این است که آزادی مطبوعات، چیزی نیست که دولت‌ها چندان علاقه‌ای به آن داشته باشند و از آن استقبال کنند. تحصیل آزادی مطبوعات در گرو تلاش‌های مستمر و حرفه‌ای مطبوعاتی است که از اصول حرفه‌ای  و شرافت شغلی خود نگهبانی می‌کنند و همراه با حرکت‌های عمومی گام به گام پیش می‌روند.
    انجمن انتظار دارد دستگاههای حکومتی به آزادی و استقلال و امنیت مطبوعات احترام گذاشته و در کاهش مشکلات آنها با اهالی مطبوعات مشارکت کنند. خصوصاً باید به این نکتۀ حیاتی توجه کنند که کاهش رتبۀ آزادی مطبوعات در ایران زنگ خطر مهمی است که نشان می‌دهد سهم مطبوعات کشور در افکار عمومی کاهش یافته است. این وضعیت برای منافع ملی و امنیت کشور از این جهت پرمخاطره است که اثرگذاری رسانه‌های غیرداخلی برافکار عمومی را بیشتر و شدیدتر می‌کند . نمی‌توان این واقعیت را منکر شد که آزادی مطبوعات یکی از ارکان امنیت ملی است.  
    انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران با گرامی‌داشت روز جهانی آزادی مطبوعات و تقدیر از همۀ همکاران مطبوعاتی، امید بسیار دارد که با پایداری و رفتار حرفه‌ای و رعایت شئون اخلاقی حرفۀ روزنامه‌نگاری این دوران سخت سپری شده و افق های روشن‌تری پیش روی مطبوعات کشور پدیدار شود.
    ابراز نگرانی پیرامون کاهش رتبه آزادی بیان در ایران
  • اسامی نامزدهای انتخابات هیات مدیره و بازرسان انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران